استقلال و ضمانت اجرای آمبودزمان در مجالس ایران و انگلستان

آمبودزمان، نهادی است مستقل که نقش میانجی‌گر را میان شهروندان و قوای عمومی تأسیسی از سوی قانون اساسی و نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی دارد و از راه‌های غیرقضایی و نوین همچون ارائه گزارش به مجلس، ارائه گزارش به شخص درخواست‌کننده و ارائه گزارش به رسانه‌ها بر فعالیت‌های حکومت و تصمیمات اداری، نظارت دارد و به حل ‌و فصل اختلافات میان اشخاص حقوق عمومی و خصوصی می‌پردازد تا بی‌عدالتی‌های ناشی از اعمال اداری را رفع کند. در اکثر نظام‌های حقوق، برخی از ویژگی‌های این نهاد مشترک است. این شباهت‌ها را در حقوق داخلی ایران پیرامون کمیسیون اصل ۹۰ قانون اساسی و ذیل مجلس شورای اسلامی که ظهور و بروز بیش‌تری دارد می‌توان یافت. مسائلی مانند صلاحیت عام در نظارت بر مقامات و سازمان‌های عمومی، فرایند غیرقضایی و استقلال از حیث کارکردی، تشکیلاتی، بخشی از این ویژگی‌ها هستند. در مقاله حاضر با روش توصیفی - تحلیلی با مطالعه تطبیقی به صورت مزجی و کاربردی تلاش شده است تا کمیسیون اصل ۹۰ را با عنایت به تمام جوانب، با نهاد آمبودزمان مدرن در مجلس عوام انگلستان مقایسه نمود. نتایج حاصل از این قرار است که نهاد آمبودزمان به عنوان یک نهاد نظارتی مستقل در پرتوی اصل حاکمیت قانون به شکایت مردم رسیدگی کرده و آن را به مقامات قضایی و اداری ذی‌صلاح بدهد و یا با ارائه طرح به مجلس اقدام به اصلاح قانون مربوطه و یا اصلاح رویه موجود نماید.