وضعیت سنجی عناصر شهروندی در غزه از منظر حقوق و روابط بین الملل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکتری علوم سیاسی گرایش مسائل ایران،، دانشگاه امام صادق(علیه‌السلام)، تهران، ایران
10.30497/hcr.2026.248034.1161
چکیده
منطقه غزه، به‌عنوان یکی از حساس‌ترین مناطق جغرافیایی-سیاسی جهان، در دهه‌های اخیر به کانون نقض گسترده حقوق شهروندی تبدیل شده است. این مقاله با هدف بررسی وضعیت حقوق شهروندی در غزه بر اساس چارچوب‌های حقوق بین‌الملل، به تحلیل ابعاد مختلف نقض حقوق بشر و تعهدات دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی می‌پردازد. این پژوهش از نوع کیفی بوده و از روش تحلیل اسنادی (Document Analysis) که یکی از روش‌های رایج در پژوهش‌های حقوقی است برای بررسی متون قانونی، اسناد بین‌المللی و گزارش‌های معتبر حقوق بشری استفاده کرده است. نوشتار حاضر ابتدا مفاهیم حقوق شهروندی و اصول بنیادین حقوق بین‌الملل را تعریف کرده و سپس به مرور مختصر تاریخ نوار غزه در حدود 100 سال گذشته پرداخته است. با استفاده از اسناد و گزارش‌های معتبر، چالش‌های مرتبط با حقوق مدنی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در غزه را بررسی می‌کند. همچنین، نقض‌های صورت‌گرفته از سوی رژیم صهیونیستی به‌عنوان قدرت اشغالگر و مسئولیت نهادهای بین‌المللی در قبال این وضعیت ارزیابی می‌شود. در مرحله بعد تطبیق وضعیت اشغال‌گری در نوار غزه با معاهدات حقوق بشری مدنظر قرار گرفته است. بخش پایانی نیز بر ارزیابی عملکرد دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی تمرکز نموده است. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که علی‌رغم وجود سازوکارهای حقوق بین‌الملل، حقوق شهروندی مردم غزه به‌طور نظام‌مند نقض شده و این امر نیازمند اقدام جدی جامعه جهانی است. محاصره غزه، دسترسی به کالاهای اساسی و خدمات انسانی را با محدودیت شدید مواجه کرده و منجر به تخریب زیرساخت‌های حیاتی گردیده است. این موارد نمونه‌هایی از تأثیر مخاصمات بر جمعیت غیرنظامی است.
کلیدواژه‌ها